ABD'den Çin'e ticaret savaşlarını tetikleyen hamle: Alibaba ve Byd ordu listesine alındı

ABD, Çinli teknoloji ve sanayi devleri arasında yer alan Alibaba, Baidu, otomotiv üreticileri BYD ve NIO şirketlerini, “Çin ordusuna yardım ettiğine inanılan şirketler” listesine ekledi. Kararın, iki ülke arasındaki ticaret ve teknoloji gerilimini yeniden tırmandırabileceği değerlendiriliyor. ABD’nin güncellenmiş listesi, 2025 başındaki önceki versiyonun yerine geçti. Adım, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında yürütülen hassas ticaret ateşkesinin ardından geldi. Çin Dışişleri Bakanlığı, listenin “ayrımcı” olduğunu ve Çinli şirketleri “haksız şekilde baskı altına aldığını” belirterek ABD’ye uygulamaları gözden geçirme çağrısı yaptı. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Jian, yaptığı açıklamada Çinli şirketlerin haklarını korumak için gerekli adımların atılacağını söyledi. Pekin yönetimi, ABD’nin listesinde yer alan şirketlerin büyük bölümünün Çin’in askeri ve endüstriyel kapasitesinde rol oynayan teknoloji firmaları olduğuna dikkat çekti. Yeni listede yalnızca büyük teknoloji ve sanayi grupları değil, biyoteknoloji ve yapay zeka şirketleri de yer aldı. Bunlar arasında WuXi AppTec, RoboSense ve insansı robot üreticisi Unitree gibi şirketler bulunuyor. ABD’li çip üreticisi Nvidia ise daha önce Unitree ile robot teknolojileri alanında işbirliği planladığını açıklamıştı. BYD, askeri şirket olarak sınıflandırılmayı reddederek, karara karşı hukuki yollara başvuracağını açıkladı. Alibaba ise listelenmenin “hiçbir temele dayanmadığını” savunarak şirketin askeri bağlantısı olmadığını ifade etti. Baidu de benzer şekilde iddiaları reddederek listeden çıkarılmak için tüm yasal seçeneklerin değerlendirileceğini duyurdu. Listeleme doğrudan yaptırım niteliği taşımıyor ancak ABD Savunma Bakanlığı’nın bu şirketlerle sözleşme yapmasını sınırlıyor. Yeni düzenlemeye göre ABD ordusunun listedeki şirketlerden doğrudan alım yapması yasaklanacak, ilerleyen yıllarda dolaylı tedarik de kısıtlanabilecek. Uzmanlara göre liste güncellemesi, ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabetinin daha geniş bir jeopolitik mücadeleye dönüştüğünü gösteriyor. Washington yönetimi, Çinli şirketleri artık tekil firmalar yerine stratejik bir teknoloji ekosisteminin parçası olarak değerlendiriyor.