ABD'den İran'a 300 milyar dolarlık fon: Trump yalanladı

**ABD Doları Rekor Kırdı, İran Anlaşması Tartışmaları Sürüyor**

Federal Rezerv'in (Fed) faiz artırımı beklentilerini yükselten şahin tutumu, ABD dolarını bir yılı aşkın sürenin en yüksek seviyesine taşıdı. Euro ve sterlin dolar karşısında değer kaybederken, Japon yeninin dolar karşısındaki düşüşü de Temmuz 2024'ten bu yana görülen en düşük seviyeye indi.

Fed, faiz oranlarını yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tutma kararı aldı. Ancak politika yapıcıların yaklaşık yarısı, artan enflasyon endişeleri nedeniyle bu yıl faiz artırımı öngörüyor. LSEG verilerine göre, vadeli işlem piyasaları Ekim ayına kadar bir faiz artırımını tamamen fiyatlıyor. Güçlü perakende satış verileri de bu beklentileri destekliyor. Dolar endeksi, bir önceki seansta yaklaşık yüzde 0,85'lik bir sıçramayla son üç ayın en büyük günlük yükselişini kaydetti.

**Trump'tan İran Anlaşmasına Yalanlama**

Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump, İran ile ABD arasında varıldığı iddia edilen 300 milyar dolarlık fon transferi konusundaki haberleri yalanladı. Sosyal medya hesabından açıklama yapan Trump, bu iddiaları "yalan haber" olarak nitelendirdi.

İran ve ABD, Pakistan aracılığıyla yürütülen müzakereler sonucunda 14 Haziran'da savaşın durdurulması ve sorunların görüşmelerle çözülmesini öngören 14 maddelik bir "İslamabad Mutabakatı" imzalamıştı. Dijital ortamda yürürlüğe giren mutabakat, Lübnan dahil çatışmaların sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın açılması ve ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması gibi maddeler içeriyor. Tarafların, nihai anlaşmaya varmak için İran'ın nükleer programı ve yaptırımların kaldırılması gibi konularda 60 günlük müzakere sürecine başlaması bekleniyor.

Mutabakatın 6. maddesinde, ABD'nin bölgesel ortaklarıyla birlikte İran'ın yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar dolar tutarında bir plan hazırlamayı taahhüt ettiği belirtiliyor. Bu planın uygulanması için gerekli lisans ve muafiyetlerin ABD tarafından verileceği kaydediliyor. Mutabakatın ardından fonun nasıl ve kim tarafından ödeneceği konusundaki tartışmalar gündeme gelmişti.

**ABD Yönetimi Yatırım Fonu İhtimalini Değerlendiriyor**

ABD yönetimi, İran'la savaşın sona erdirilmesine yönelik nihai anlaşmaya varılması halinde Tahran için 300 milyar dolarlık bir yatırım fonunun kurulmasına izin vermeyi değerlendiriyor. Fonun, Hürmüz Boğazı'nın açılması ve nükleer görüşmelerde ilerleme gibi İran'ın taahhütlerine bağlı olması öngörülüyor. Üst düzey bir ABD yetkilisi, Washington'ın yaptırımların hafifletilmesi ve İran'ın yeniden inşa süreci için bu büyüklükte bir fon ihtimalini görüştüğünü belirtti.

Financial Times'ın haberine göre, fonun kurulması nihai anlaşmaya bağlı olacak. Bu süreç, ateşkesin 60 gün uzatılmasını, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını ve nükleer anlaşmaya yönelik müzakerelerin sürdürülmesini kapsayacak. Fonun, hükümet kaynaklarından değil, İran'a yatırım yapmak isteyen şirketler için yapılandırılacağı ifade edildi. Avrupa, Asya, Güney Kore, Japonya ve ABD'den birçok şirketin bu fonla ilgilendiği, yaptırımlar kaldırılırsa fonun önemli bir büyüklüğe ulaşacağı belirtiliyor.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, 300 milyar dolarlık fonun İran'ın kendi yükümlülüklerini yerine getirmesi durumunda erişebileceği bir imkan olduğunu söyledi. Trump yönetimi, başlangıçta güven inşa etmek amacıyla "küçük finansal jestler" yapılabileceğini belirtiyor. Yaptırım hafifletilmesinin belirli bir davranışa bağlı olmayıp, genel olarak uygun davranmaya bağlı olacağı, ancak en çok nükleer programın önceliklendirildiği kaydedildi.

**Nükleer Program ve Uranyum Stokları Gündemde**

Mutabakat zaptı kapsamında, Tahran ve Washington'ın zenginleştirilmiş uranyum stokunun tasfiyesi konusunda anlaştığı belirtiliyor. Bu kapsamda, tüm uranyumun Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) gözetiminde sahalarda seyreltilmesi planlanıyor. ABD'li yetkililer, İran'ın nükleer programının "zaten sistematik olarak yok edildiğini" savunmakla birlikte, yönetimin programın yeniden inşa edilmemesini sağlayacak adımlar görmek istediğini vurguluyor. İran'ın 9 bin kilogramdan fazla zenginleştirilmiş uranyum stokuna sahip olduğu, bunun önemli bir bölümünün düşük seviyede zenginleştirildiği ancak 440 kilogramının nükleer silah seviyesine yakın saflıkta olduğu biliniyor.

**Dolar/TL Kurunda Hareketlilik**

Dolar, Fed'in açıklamalarıyla birlikte güç kazanırken, dolar/TL kuru gün içinde 46,35 ile 46,45 lira arasında hareket etti. Şu an itibarıyla kur 46,44 lira seviyesinden işlem görüyor.