Sotheby's'te Osmanlı Harem Resmi 300 Bin Sterline Çıkıyor

Sotheby's Londra müzayedesinde açık artırmaya çıkacak Giovanni Antonio Guardi'nin "The Greek Favourite in the Harem" adlı tablosu, 18. yüzyıl Avrupa'sının Doğu merakını ve Osmanlı kültürüne olan ilgisini gözler önüne seriyor.

Eser, tahmini değeri 200 bin ile 300 bin sterlin arasında olan tablo, 1 Temmuz'da gerçekleşecek "Eski Ustalar ve 19. Yüzyıl Resim ve Heykel Müzayedesi"nde sunulacak. Müzayede, erken Rönesans'tan 19. yüzyıla uzanan önemli eserleri bir araya getiriyor. Genç Rembrandt'a ait yeni keşfedilmiş bir eser, Botticelli imzalı bir çalışma, Pieter Brueghel the Younger'ın köy sahnesi ve Sir Edwin Landseer'in anıtsal yapıtı gibi kıymetli işler de kataloğa dahil.

Tablonun hikâyesi, 18. yüzyıl Avrupa tarihiyle doğrudan bağlantılı. Eser, Osmanlı İmparatorluğu'yla savaşarak ün kazanan Mareşal Johann Matthias von der Schulenburg'un sipariş ettiği 43 parçalık "Turcherie" serisinin bir parçası. Schulenburg 1741 ile 1743 yılları arasında bu serileri yaptırmış. Osmanlı yaşamı, saray hayatı ve gündelik gelenekleri konu alan resimler, dönemin Avrupa soylularının Doğu'ya duyduğu merakın en önemli örnekleri arasında yer alıyor.

Schulenburg, sıradan bir koleksiyoner değildi. Osmanlılara karşı Korfu'da savaşarak Avrupa'da şöhret bulmuş bir askerdı. Bununla birlikte, hayatının ileri dönemlerinde Osmanlı kültürüne güçlü bir ilgi duyguladı. Venedik'teki konağında yaşarken Türk yaşamını anlatan bu serileri sipariş etti. Aykırı olarak, Guardi'nin kendisi hiçbir zaman İstanbul'a ya da Osmanlı topraklarına gitmedi. Oysa tablodaki atmosfer inanılmaz derecede inandırıcı. Parlayan renkler, ışık etkileri, zengin kumaşlar, süslü duvarlar ve yarı gerçek yarı hayal dünyasına ait mekanlar çarpıcı bir etki yaratıyor.

Sanat tarihçileri eseri, sanatçının en başarılı çalışmaları arasında değerlendiriyor. Uzun yıllar boyunca Francesco Guardi'ye atfedilen bu çalışma, günümüzde Antonio Guardi'nin elinden çıktığı konusunda güçlü bir uzlaşı mevcut. Bu atıf değişikliği, tabloyu sanat tarihi açısından daha da kıymetli kılıyor.

Eserin nadirliği de dikkat çekici bir unsur. Orijinal 43 parçalık seriden günümüzde yaklaşık 20 tanesi yerinin bilinir durumda. Son 35 yılda bu seriden sadece birkaç eser açık artırmaya sunulmuş. Tablonun geçmiş sahiblik zinciri etkileyici: Schulenburg'un koleksiyonundan gelen eser, daha sonra ünlü sanat tarihçisi Antonio Morassi'ye geçti. Ardından New York'taki Knoedler galerisi tarafından satıldı. 1956'dan beri ise aynı aile koleksiyonunda bulunuyor. Yaklaşık 70 yıldan bu yana tek bir ailede kalan eser, şimdi ilk kez müzayedede sunuluyor.

Tablonun müzalarına açılması önceki sergi geçmişi de değerini artırıyor. Londra National Gallery, Washington National Gallery of Art, New York Metropolitan Museum ve Paris Petit Palais gibi dünyanın önde gelen müzelerinde daha önce sergilenmiş. Osmanlılarla savaşmış bir mareşalin isteği üzerine yapılan, Osmanlı dünyasını hiç görmemiş bir Venedikli ressamın hayal gücüyle oluşturulan bu harem sahnesinin, yeni bir müzayede rekoruna ulaşabileceğini Sotheby's uzmanları düşünüyor.

1 Temmuz'daki açık artırmanın sonucu, hangi koleksiyoner ya da kurumun bu Osmanlı harem resmini satın alacağını belirleyecek. Eser, 18. yüzyıl Avrupa'nın Doğu'yu algılayış biçiminin somut bir kanıtı olarak kütüphaneler ve müzeler için tarihsel bir belge niteliğinde bulunuyor.