Taykonotları taşıyan uzay mekiği, Tiengong Uzay İstasyonu'na ulaştı

Üç taykonot, Şıncou-23 uzay mekiğiyle Tiengong Uzay İstasyonu'na başarıyla yerleşti. Cu Yangcu, Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying'yi taşıyan araç, istasyonun çekirdek modülüne kenetlenerek ekibi uzay ortamına ulaştırdı.

Çin İnsanlı Uzay Programı Ajansı (CMSA), Şıncou-23 mekiğinin kenetlenme işlemini tamamlandığını duyurdu. Taykonotlar yaklaşık 3,5 saat süren yolculuğun ardından modüle geçiş yaparak istasyonda görevlerine başladı.

Uzay aracı, ülkenin kuzeybatısında bulunan Ciuçüen Uydu Merkezi'nden Long March 2F roketi ile fırlatılmıştı. Kalkış işlemi önceki gece gerçekleştirildi.

Yeni ekip, Şıncou-21 mekiğiyle gönderilen ve 31 Ekim 2025'ten beri görev yapan önceki taykonot grubunun yerini alacak. Mevcut istasyondaki ekip altı aydan daha uzun bir süre çalışmıştır.

Cu Yangcu, 48 yaşındaki seferin uçuş mühendisidir. Mayıs 2023'te Şıncou-16 görevinde Tiengong'a gönderilen bir ekibin üyesi olarak daha önce uzay istasyonunda görev almıştır. Bu sefer tekrar istasyona dönerek deneyimini kullanacaktır.

Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying ise insanlı uzay görevine ilk kez katılmaktadırlar. Cang, mekiğin pilotluğunu yapacak ve Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetleri'nde savaş uçağı pilotu olarak daha önce görev yapmıştır. Lai ise yük uzmanı konumunda seçilmiştir.

Lai Ka-ying, Hong Kong Emniyet Müdürlüğü'nde polis başmüfettişi olarak çalışmıştır. Bilgisayar bilimleri eğitimini almış olan taykonot, Hong Kong Özel İdari Bölgesi'nden uzay görevlerine katılan ilk kişi olma özelliğini taşımaktadır.

Ekibin temel görev süresi altı ay olarak planlanmışsa da, görev yapısında farklılık bulunmaktadır. Önceki seferlerden iki ana olguda ekip üyelerinden biri, uzun süreli uzay kalışının insan vücuduna etkileri hakkında bilim insanlarına veri sağlayacak deneyler yürütmek üzere istasyonda bir yıl kalacaktır.

Sağlık ölçümleri izlenirken, hangi taykonotun uzun süre istasyonda kalacağı henüz belirlenmemiştir. Bu karar, görev süresince toplanan fizyolojik veriler ışığında yapılacaktır.

Uzun süreli uydu ortamında kalış, bedende çeşitli sorunlara yol açabilmektedir. Düşük yer çekimi ve kozmik radyasyon maruziyeti, kemik yoğunluğunun azalmasına, kas kaybına, uyku düzensizliğine ve ruh sağlığı problemlerine neden olmaktadır. Rus astronot Valeri Polyakov, 1994-1995 yıllarında Mir Uzay İstasyonu'nda yaklaşık 14 ay (437 gün) kalmış ve bu alandaki rekorun sahibi olmaya devam etmektedir.

Görev süresince taykonot ekibi, 100'den fazla bilimsel deney gerçekleştirecektir. Yaşam bilimleri, malzeme bilimi, mikro çekim ortamında sıvı fiziği, uzay havacılık tıbbı ve uzay teknolojileri alanlarında projeler yürütülecektir.

Çin, Tiengong Uzay İstasyonu'nu ABD'nin uzay işbirliğine dayattığı kısıtlamalar nedeniyle kurmuştur. Washington, Çin'in Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) projesine katılımını uzun yıllardır engellemiştir.

Tiengong İstasyonu, Rus Mir Uzay İstasyonu'ndan esinlenerek tasarlanmıştır. Yapı, bir çekirdek modül, iki laboratuvar modülü ve planlanmakta olan bir uzay teleskobundan oluşmaktadır. "Gök Sarayı" anlamındaki isim, bu amacı yansıtmaktadır.

Çekirdek modül "Tienhı", 29 Nisan 2021'de fırlatılmıştır. "Vıntien" adlı ilk laboratuvar modülü 24 Temmuz 2022'de uzaya gönderilmiştir. İkinci laboratuvar modülü "Mıngtien" ise 31 Ekim 2022'de istasyona eklenmiştir.

Laboratuvar modüllerinin çekirdek modüle bağlanmasıyla, istasyonun ana iskeletinin "T" biçimi tamamlanmıştır. Şu anda istasyon, uygulama ve geliştirme aşamasında çalışmaktadır. "Şüntien" adındaki uzay teleskobunun ayrı bir modül olarak istasyona eklenmesi, gelecek planlarında yer almaktadır.

Üç kişilik taykonot ekipleri dönüşümlü olarak görev yapmaktadır. İnsan taşıyıcı olarak "Şıncou" (Kutsal Gemi) mekikleri, ikmal malzemeleri taşımak için ise "Tiencou" (Gök Gemisi) araçları kullanılmaktadır.