Trump'tan İran kararı! Kırmızı çizgisini açıkladı… İşte ateşkesi sona erdirecek talimat

Kuveyt Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, Kuveyt Uluslararası Havalimanı'na dün gerçekleştirilen HA saldırısının görüntülerini paylaştı. Güvenlik kamerası görüntülerinde, insansız hava aracının havalimanının 1. Terminaline (T1) saldırdığı anlar yer aldı. İHA'nın isabet etmesiyle şiddetli patlama meydana geldiği, yolcu terminalinde bulunanların can havliye kaçıştığı, binada büyük hasar meydana geldiği görüldü. İran, Kuveyt Havalimanı’nda meydana gelen hasarın ABD yapımı Patriot hava savunma sistemindeki arızadan kaynaklandığını iddia ederek Kuveyt’in “İran İHA saldırısı düzenledi” açıklamasını reddetti. İRAN: HASAR PATRIOT SİSTEMİ ARIZASINDAN KAYNAKLANDI İrandevlet ajansı IRNA’nın haberine göre, İslam Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Muhibbi, Kuveyt Uluslararası Havalimanı’ndaki yolcu terminalinde oluşan hasarın İran füze saldırısıyla değil,ABDüretimi Patriot sisteminin arızasıyla meydana geldiğini öne sürdü. Kuveytli yetkililer, saldırı sonucunda bir kişinin hayatını kaybettiğini, 63 kişinin ise yaralandığını açıkladı. ABD Başkanı Donald Trump’ınİran’a karşı yürüttüğüsavaş, ABD petrol stoklarını son yirmi yılın en düşük seviyesine indirdi. Küresel enerji piyasalarında yeni bir dalgalanmayı tetikleyen bu durum, petrol fiyatlarının yeniden sert yükselişe geçeceğine dair uyarıları beraberinde getirdi. ABD PETROL STOKLARI 2004’TEN BU YANA EN DÜŞÜK SEVİYEDE İngiliz Financial Times gazetesinin haberine göre, ABD hükümeti tarafından açıklanan verilerde, “ham petrol ve benzin gibi türev ürünlerin toplam stokları geçen hafta 10,6 milyon varil azalarak 1,57 milyar varile düştü ve 2004'ten bu yana en düşük seviyesine geriledi” ifadeleri yer aldı. FİYATLARDA YENİ SIÇRAMA UYARISI Petrol stoklarındaki sert gerileme, analistleri yeni bir fiyat şoku konusunda alarma geçirdi. ABD petrolü yüzde 2,6 artışla varil başına 96,17dolarfiyatına yükseldi. Eski Beyaz Saray danışmanı Bob McNally, Hürmüz Boğazı’nın yeniden tamamen açılamaması halinde fiyatların yaz aylarında 200 dolara kadar çıkabileceği uyarısında bulundu. McNally, “Bu durum, diğer sektörlere, ekonomiye ve finansal sisteme yayılma riskini artırmaya başlıyor. Genel olarak ekonomide ve finansal sistemde kırılganlıkları artırıyor.” dedi. HÜRMÜZ GERİLİMİ KÜRESEL ARZI VURDU Körfez’in en kritik enerji geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik, küresel arz dengesini bozarken ABD’nin artan ihracatıyla açığın kapatılmaya çalışıldığı ifade edildi. Geçen hafta şirket ve devlet stoklarındaki toplam 16 milyon varillik düşüş, Asya ve Avrupa’ya yönelen sevkiyatlarla ilişkilendirildi. ABD'nin verilerine göre, ülkedeki günlük ham petrol ihracatı 4,4 milyon varilden 5,8 milyon varile yükselerek birçok OPEC ülkesini geride bıraktı. İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz,ABD'de gerçekleştirilen 4’üncü tur müzakereler sonrası duyurulan şartlı kapsamlı ateşkese rağmen Lübnan’ın güneyindeki işgal ve saldırılarının süreceğini açıkladı. Savunma Bakanı Katz, duyurulan ateşkes metninin Hizbullah'ın silahsızlandırılması ve Litani Nehri'nin kuzeyine çekilmesinin yanı sıra İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyindeki işgalinin sürdürmesini ve "hareket özgürlüğünü" kapsadığını iddia etti. Washington arabuluculuğunda sağlanan ateşkesin Lübnan’ın güneyinde yürüttükleri işgal ve saldırıların bir sonucu olduğunu ileri süren Katz, "Bu gerçeklik, Lübnan devleti ile bir barış anlaşmasına yol açabilir." ifadesini kullandı. ABD Başkanı Donald Trump’ın, yakın çevresine ve yardımcılarına İran’la topyekün savaşa yeniden başlamak istemediğini söylediği ancak ABD askerlerinin hedef alınması halinde ateşkesi sonlandırmayı değerlendireceği bildirildi. Wall Street Journal'ın ABD'li yetkililere dayandırdığı haberine göre Trump, özel görüşmelerde yardımcılarına, İran'ın Amerikan askerlerini hedef alıp can kaybına yol açması halinde ateşkesi sona erdirmeyi değerlendirebileceğini söyledi. Yetkililer, son dönemde yaşanan karşılıklı saldırılara rağmen haftalar önce başlayan hava saldırıları arasının hâlâ geçerli olduğunu ve Washington'ın daha geniş çaplı bir savaştan kaçınmaya çalıştığını ifade etti. Haberde, Trump'ın daha büyük bir bölgesel çatışmayı önlemek amacıyla düşük yoğunluklu gerilimlere bir süre daha katlanmaya hazır göründüğü kaydedildi. TRUMP ANLAŞMA İÇİN NETANYAHU'YA BASKI Habere göre Trump, İran'ın nükleer faaliyetlerini sonlandıracak, zenginleştirilmiş uranyum stoklarını ortadan kaldıracak ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açacak bir anlaşmaya ulaşılması gerektiğini savundu. Trump'ın, New York Post'a verdiği röportajda ABD ablukasının İşçi Bayramı'na kadar sürmesinin mümkün olduğunu ancak diplomatik çözüm ihtimalini de koruduğunu söylediği aktarıldı. ABD Başkanı'nın ayrıca İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'ya, Lübnan'a yönelik planlanan bir saldırıyı durdurması için baskı yaptığı ifade edildi. İRAN İLE MÜZAKERELERDE 'ÇIKMAZ' ENDİŞESİ Wall Street Journal'a konuşan kaynaklara göre Trump yönetimi ile İran arasında yaklaşık 60 günlük müzakere sürecini kapsayacak bir mutabakat üzerinde çalışmalar sürdü. Ancak Trump'ın,İran'ın ciddi tavizler vermeden herhangi bir ekonomik fayda elde etmemesi gerektiğini yardımcılarına ilettiği belirtildi. Tahran yönetiminin ise nükleer program konusunda ilerleme sağlanabilmesi içinABD'nin mali yaptırımları hafifletmesini veya ekonomik destek sunmasını talep ettiği kaydedildi. ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran ile yürütülen müzakerelerde Washington’un doğrudan mali destek sağlamasına karşı çıktığı öne sürüldü. Ancak taraflar arasında, olası bir anlaşmanın ardından İran’a milyarlarca dolarlık kaynak aktarabilecek bir fon kurulması seçeneğinin masada olduğu belirtildi. CNN: TRUMP DANIŞMANLARINA TALİMAT VERDİ ABDmerkezlihaberkuruluşu CNN International’ın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Başkan Donald Trump, danışmanlarına ABD’nin İran’a doğrudan fon sağlayacağı herhangi bir anlaşmayı imzalamayacağını söyledi. Haberde, Trump’ın İran’a doğrudan mali kaynak aktarılmasına sıcak bakmadığı ve bu konudaki tutumunu yakın çevresine net şekilde ilettiği aktarıldı. MİLYARLARCA DOLARLIK FON GÖRÜŞÜLÜYOR Öte yandan CNN’in haberine göre, taraflar arasında nihai bir anlaşmaya varılması halindeİran’a milyarlarcadolarsağlayabilecek özel bir fon oluşturulmasına yönelik görüşmeler devam ediyor. Söz konusu fonun yapısı, finansman modeli ve olası kullanım alanlarına ilişkin detayların ise henüz netleşmediği belirtildi. İsrail ve Lübnan heyetlerinin ABD arabuluculuğunda gerçekleştirdiği doğrudan görüşmelerin 4. turunun tamamlanmasının ardından, üç ülkeden görüşmelerin içeriğine ilişkin ortak açıklama geldi. İsrail ve Lübnan heyetlerinin ateşkesin hayata geçirilmesi konusunda görüş birliğine vardığı kaydedilen açıklamada, "İsrail ve Lübnan ateşkesin uygulanması konusunda mutabık kalmıştır. Ateşkes, Hizbullah saldırılarının tamamen durdurulmasına ve tüm Hizbullah unsurlarının (İsrail sınırı ile Lübnan’ın Litani Nehri arasındaki) Güney Litani bölgesinden tahliye edilmesine bağlıdır" ifadeleri kullanıldı. "DEVLET DIŞI AKTÖRLER DEVRE DIŞI BIRAKILACAK" İsim vermeden Hizbullah’ın Lübnan’daki varlığına işaret edilen açıklamada, "İsrail ve Lübnan ABD'nin yardımıyla devlet dışı tüm aktörlerin devre dışı bırakılması ve bölgenin yegane kontrolünün Lübnan Silahlı Kuvvetleri'ne verilmesini öngören pilot bölgeler oluşturma sürecinin hızla hayata geçirilmesi konusunda mutabık kalmıştır" denildi. Bu adımların kapsamlı bir barış ve güvenlik anlaşmasına kapı aralayacağı vurgulanan açıklamada, "Görüşmelere katılan tüm ülkeler, İsrail ile Lübnan arasındaki ilişkilerin geleceğine bu iki egemen hükümet tarafından karar verilmesi gerektiğini yinelemiştir. Herhangi bir devlet veya devlet dışı aktörün, Lübnan'ın geleceğini rehin almaya yönelik her türlü girişimi reddedilmektedir" ifadeleri kullanıldı. "İSRAİL VE LÜBNAN DOĞRUDAN MÜZAKERELERE DEVAM EDECEK" İsrail ve Lübnan’ın karşılıklı güveni inşa etmek, sorunları çözmek ve iki ülke arasında kapsamlı bir anlaşmaya varmak için doğrudan müzakerelere devam etme kararı aldığı aktarılarak, "Heyetler, 29 Mayıs'ta Pentagon'da yapılan görüşmeleri temel alarak, Lübnan ve İsrail'in egemenliğini, güvenliğini ve toprak bütünlüğünü sürdürülebilir bir şekilde güvence altına almayı amaçlayan bir güvenlik çerçevesini ele almıştır. Bu çerçeve, devlet dışı silahlı grupların dağıtılmasını ve yeniden ortaya çıkmalarının önlenmesini de içermektedir" denildi. ABD’DEN LÜBNAN SİLAHLI KUVVETLERİ’NE DESTEK TAAHHÜDÜ Görüşmelere katılan tüm tarafların,İran'ın bölge ülkelerine yönelik saldırılarını ve Orta Doğu genelindeki istikrar bozucu faaliyetlerini kınadığı belirtilerek, "ABD, İsrail ve Lübnan hükümetlerinin egemenliğine yönelik süregelen desteğini yinelemiştir. Çatışmaların sona ermesine yönelik herhangi bir anlaşmanın, başka bir kanal üzerinden değil, doğrudan ABD’nin arabuluculuğunda iki hükümet arasında yapılması gerektiğini bir kez daha vurgulamıştır. ABD, Lübnan Silahlı Kuvvetleri'nin kapasitesinin artırılması ve Lübnan’ın egemenliğini etkin bir şekilde kullanması konusunda destek vermeye hazır olduğunun altını çizmiştir" ifadeleri kullanıldı. İSRAİL, KIRMIZI ÇİZGİ OLARAK HİZBULLAH VARLIĞINA İŞARET ETTİ ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun 2 Haziran'da yaptığı "Hizbullah'ın sadece İsrail'in ve ABD’nin değil, aynı zamanda Lübnan'ın da düşmanı olduğu" yönündeki açıklamaları hatırlatılarak, "İsrail, görüşmelerde güvenliğinin ve toprak bütünlüğüne saygının ancak Hizbullah'ın silahsızlandırılması ve tüm Lübnan'daki Hizbullah altyapısının çökertilmesiyle sağlanabileceğini yinelemiştir. Askıda kalan tüm sorunların çözümü ile kalıcı barış ve güvenliğin sağlanması için ABD liderliğindeki doğrudan müzakerelerin önemini vurgulamıştır" denildi. Lübnan’ın görüşmelerde egemenliğe karşılıklı saygı ve çatışmaların durdurulmasının önemine vurgu yaptığı aktarılarak, "Lübnan heyeti, toprak bütünlüğü ve tam devlet egemenliği ilkelerinin öneminin altını çizmiştir. Lübnan, ülke genelinde etkin kontrolü sağlamak adına,ABDdesteğiyle Lübnan Silahlı Kuvvetleri'nin kapasitesini artırma kararlılığını ifade etmiştir" ifadelerine yer verildi. İsrail ve Lübnan heyetlerinin kapsamlı bir anlaşmaya varma hedefiyle 22 Haziran’da başlayan haftada yeniden bir araya gelerek siyaset ve güvenlik süreçlerini ele alacağı aktarıldı. ABD’nin bu süre zarfında taraflar arasındaki iletişimi kolaylaştırmaya devam edeceği ifade edildi. ABDTemsilciler Meclisi, Başkan Donald Trump yönetiminin İran'a yönelik saldırılarının sona ermesini öngören "savaşyetkileri" tasarısını kabul etti. Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Temsilciler Meclisinde yapılan oylamada, 208 "hayır" oyuna karşılık Kongre üyeleri 215 "evet" oyu kullandı. 4 Cumhuriyetçi Kongre üyesinin Demokratlarla birlikte "evet" oyu kullandığı oylama, Trump'ın kendi partisinin çoğunlukta olmasına karşın Temsilciler Meclisindeİran'la savaşın sürmesine yönelik tepkinin somut bir ifadesi olarak değerlendirildi. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ran Devrimi Lideri Ayetullah Ruhullah Humeyni’nin ölüm yıl dönümüne ilişkin mesaj yayımladı. Humeyni’nin İran halkına baskı ve zorbalığa karşı geri adım atmamayı öğrettiğini belirten Kalibaf, kendilerinin de aynı yolu takip ettiğini vurguladı. İranileABDarasında yürütülen müzakerelerde İran heyeti başkanı da olan Kalibaf, “ABD ve Siyonist rejimle (İsrail) olan çatışmada, İran’a yönelik boş tehditler döneminin sona erdiği ve her türlü saldırganlığa kararlı, pişman edici ve uygun karşılık verileceği gösterilmiştir.” ifadelerini kullandı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD-İran arasındaki hassas ateşkes ve Lübnan’a yönelik İsrail saldırılarına ilişkin açıklama yaptı. İran basınında yer alan haberlere göre Arakçi, Tahran yönetiminin Lübnan’ın başkenti Beyrut’a yönelik herhangi bir saldırı karşısında sessiz kalmayacağını söyledi. Arakçi, Lübnan merkezli Al Mayadeen’e yaptığı açıklamada ise, "Beyrut'a yapılacak herhangi bir saldırı, ciddi sonuçlar doğuracak ve savaşın tamamen yeniden başlamasına yol açacaktır" dedi. İsrail'in Beyrut'un banliyölerine yönelik saldırı tehdidinde bulunduğu anda kararlı bir tavır aldıklarını söyleyen Arakçi,İranSilahlı Kuvvetleri’nin karşı saldırı için tam teyakkuza geçirildiğini belirtti. Arakçi ayrıcaABDile temasın kesilmediğini ancak müzakerelerde herhangi bir ilerleme kaydedilmediğini aktardı. Dışişleri Bakanı, gelinen süreçte her iki tarafın da karşılıklı olarak gönderilen metinleri incelediğini söyledi.