Oyun platformlarına yeni yaş denetimi düzenlemesi geliyor

Oyun platformlarında yaş denetimi için yeni bir düzenleme hazırlanıyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından çalışılan taslak, çocukların sadece yaşlarına uygun içeriğe erişmesini sağlamayı hedefliyor. Steam, Epic Games ve PlayStation Store gibi platformlar yeni kurallara tabi olacak.

Taslakta zorunlu hale getirilecek yaşa göre derecelendirme sistemi, dijital bağımlılık ve uygunsuz içerik risklerini azaltmayı amaçlıyor. Henüz kesin halini almayan düzenleme, sektörd­eki kaygıları gündeme getirdi. Oyun dağıtım şirketlerinin Türkiye'de temsilci bulundurması da beklenen yenilikler arasında yer alıyor.

Türkiye Oyun Geliştiricileri Derneği'nin (TOGED) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Erkin, taslağın henüz kamuoyuna açıklanmış olmadığını söyledi. Medyada dolaşan parçalı bilgiler nedeniyle oyuncular arasında endişe oluştuğuna işaret eden Erkin, "Taslak tamamlanıp resmi biçimde paylaşıldığında bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini" vurguladı.

Erkin, taslağın ana bölümünün 15 yaş altı bireylerin sosyal medya kullanımıyla ilgili olduğunu belirtti. Oyunlara ilişkin hükümlerin sınırlı sayıda maddeden oluştuğunu aktaran TOGED Başkanı, "Gördüğümüz kadarıyla platformlar bir gecede kapatılmayacak" dedi. Düzenlemenin mantığı, ani müdahaleler yerine kademeli bir süreci öngörüyor. Bilgi talebi, uyarı ve tebliğlerle başlayan süreç, aylar içinde ciddi kısıtlamalarla sonuçlanabilir.

Mevcut durumda dijital oyunlara özel bir regülasyon bulunmadığını vurgulayan Erkin, çoğu oyunun 5651 sayılı yasanın genel hükümleri çerçevesinde değerlendirildiğini söyledi. Bu yapı, savcılık kararlarıyla tek adımda erişim engeli gibi sonuçlar doğurabiliyor. Oyunlara özel bir çerçeve gelişi, bu belirsizliği azaltacak ve sektör için daha yönetilebilir bir yol haritası oluşturacak.

Taslağın yürürlüğe girmesi uzun bir süreç alacak. Yasa çıksa dahi uygulama detaylarını belirleyen yönetmelik hazırlanması gerekecek. TOGED Başkanı, kısa vadede ciddi yaptırımlar beklememenin gerekliliğini vurguladı. Düşük kullanıcı sayısına sahip veya sezonsal faaliyet gösteren bazı yayıncı launcher yazılımlarının ise kapsam dışında kalabileceğini söyledi.

Erkin, taslakta yaş derecelendirmesi, ebeveyn denetimi ve Türkiye'deki temsilci bulundurma olmak üzere üç başlığın ön plana çıktığını belirtti. İlk iki konu, sektörün uzun süredir uyguladığı alanlar olduğunu ifade eden Erkin, "Kritik olan, uygulamanın teknik gerçeklerle uyumlu yazılması" dedi. PEGI gibi uluslararası derecelendirme sistemleri ve platformların kendi derecelendirmeleri zaten işlev görmektedir.

Yaş derecelendirmesi olmayan oyunlar için kaldırma talebinin sorunlu sonuçlara yol açabileceğini kaydeden Erkin, derecelendirmesi olmayan içeriklerin pratikte 18 yaş üstü kategorisinde kabul edilip çocuklara sunulmadığını söyledi. Dernek, bunun yeterli önlem olarak değerlendirilmesini kurumlarla paylaştı.

Platform şirketlerinin mevcut ebeveyn araçlarının genel olarak yeterli olduğunu belirten Erkin, "Kaç saat oynanacak" gibi sınırların yazılım seviyesinde zorunlu tutulması, kolay aşılabilen çözümler doğurup korsan kullanım gibi yan etkiler yaratabileceğini" uyardı. Bu tür kontrollerin cihaz seviyesinde daha sağlıklı şekilde yönetilebileceğini yetkililerle paylaşan Dernek, seçici bir yaklaşım tavsiye etti.

Türkiye'de temsilci bulundurma zorunluluğu, ofis açma veya ek vergi yükümlülüğü anlamına gelmeyecek. Amaç, hukuki ve idari konularda muhatap bulunabilmesidir. Kullanıcı uyuşmazlıkları, siber suç soruşturmaları veya tüketici şikayetlerinde erişilebilir bir temsilci, sorunların daha hızlı çözülmesini sağlayabilir. Bundan yoksun platformlar, savcılık seviyesinde müdahale ile karşı karşıya kalabilir. Erkin, temsilci atanmasının platformlara "ağır mali yük" getirmeyecek bir model olduğunu vurguladı.

Roblox gibi uzun süredir erişime kapatılan platformlar, düzenleme yürürlüğe girdikten sonra uyumluluk sağlaması halinde yeniden açılabilir. Erkin, Roblox'un kapalı kalmasının temel nedeninin mevcut yasal boşluk olduğunu değerlendirdi. Yeni çerçeve oluştuğunda, uyumluluk sağlayan hizmetlerin erişime açılması kolaylaşacak.

TOGED Başkanı Ali Erkin, taslağın tamamını görmeden kesin hüküm vermenin sağlıksız olduğunu yineleddi. Türkiye'nin parlayan endüstrilerinden oyun sektörü için yapılacak düzenlemelerin, geliştirici sektörü ve oyun ihracatına ciddi etki yaratabileceğini belirten Erkin, süreci yakından takip ettiklerini söyledi. Medyada dolaşan "yerli derecelendirme sistemi, ek vergiler, keyfi kapatma" gibi iddiaların, kendilerinin gördüğü taslak çerçevesinde yer almadığını vurguladı. Erkin, kamuoyunun kaygılarını anladığını ve görüş bildiren herkese teşekkür ettiğini dile getirdi.